Huis voor democratie en rechtsstaat

Lezingen, workshops en excursies

Na de openingslezing van Bénédicte Ficq in de Grote Kerk zijn er twee keuzerondes waarin je kunt kiezen uit de volgende programmaonderdelen:

Lezingen

Ronde 1 (11.45 – 13.00 uur)

Wij zijn ons
Dr. Mark van Ostaijen

Mark van Ostaijen schreef het boek ‘Wij zijn ons. Een kleine sociologie van grote denkers’ waarin hij de rijkheid van de publieke sociologie beschrijft. Door middel van denkers als Weber, Huizinga en Bourdieu maakt hij alledaagse fenomenen zoals #metoo, het Feyenoord-Legioen en Zwarte Piet begrijpelijk als sociale fenomenen. Vanuit sociologisch perspectief toont hij dat we meer zijn dan ons brein. En dat een samenleving meer is dan een verzameling individuen.

Tijdens zijn lezing gaat Van Ostaijen in op de dominantie van neuropsychologen in het publieke debat en welk gevolg dat heeft voor het belang van maatschappijwetenschappen. Hij zal tonen hoe ‘sociologische verbeelding’ maatschappijleer en –wetenschappen van hernieuwd elan kan voorzien. Ook laat hij zien hoe die ‘sociologische verbeelding’ urgent en noodzakelijk is, juist in ‘onsociologische tijden’ van verdergaande individualisering.

Hoe SIRE met haar campagnes bijdraagt aan een ‘beetje mooier’ Nederland
Lucy van der Helm

#DOESLIEF, ‘Kort Lontje’, ‘Laat jij jouw jongen genoeg jongen zijn?’, ‘Handen af van onze hulpverleners’, ‘Je bent een rund als je met vuurwerk stunt’, ‘Kinderen in de kou’ of ‘Kinderen scheiden niet’. Stuk voor stuk bekende campagnes van SIRE. Met haar campagnes wil SIRE de maatschappij een beetje mooier maken. De campagnes zetten aan tot nadenken, schudden mensen wakker en maken (moeilijke) zaken bespreekbaar. We krijgen vaak terug dat onze campagnes bij de vakken maatschappijleer en burgerschap worden besproken en tot discussies in de klas leiden.

Hoe SIRE haar onderwerpen kiest en wat er allemaal bij komt kijken om een campagne te realiseren, vertelt Lucy van der Helm (directeur van SIRE) in deze interactieve sessie met veel campagnevoorbeelden en veel ruimte voor debat. In deze sessie laten we zien dat het belangrijk is om oog te hebben voor onderbelichte onderwerpen in de maatschappij en dat leren debatteren met de juiste inhoudelijke argumenten een groot goed is. En dat mag allemaal in de klas.

Fragiele staten in Afrika: is Nederland deel van de oplossing of deel van het probleem?
Luitenant-kolonel bd. Alwin van den Boogaard.

Het gebrek aan politieke stabiliteit, goed bestuur en maatschappelijk draagvlak van de zittende regering leidt in veel Afrikaanse landen tot grensoverschrijdende criminaliteit, gewelddadige conflicten, mensenrechtenschendingen, economische crisis en aan het einde van de rit immigratie.

Na 9 jaar in Burundi als Nederlands militair te hebben gewerkt geeft Alwin van den Boogaard een beeld van de enorme uitdagingen waarmee zowel de regering als donoren worden geconfronteerd. Uitdagingen als het levend houden van vredesprocessen en het verhogen van de veerkracht van een land. Ook bespreekt hij wat langdurige conflicten doen met de maatschappij en de verhoudingen tussen individuen en groepen. En wat deze ervaringen met hem persoonlijk hebben gedaan.

Turkije verguisd en aanbeden?
Drs. Lily Sprangers

In november 2002 kwam in Turkije de AKP aan de macht, de partij van president Erdoğan. Sindsdien is de Turkse economie onstuimig gegroeid en is het land steeds zichtbaarder geworden op het wereldtoneel. Er zijn weinig ontwikkelingen in de internationale politiek waar Turkije niet rechtstreeks bij betrokken is…

Is dat misschien de reden waarom zoveel Nederlanders met een Turkse achtergrond uitgesproken aanhanger zijn van ‘hun’ president? Lily Sprangers, oprichter en voormalig directeur van het Turkije Instituut (2007-2015), momenteel manager bij het LeidenAsiaCentre, belicht de soms tegenstrijdige facetten van Turkije’s opkomst in de internationale politiek.

Ronde 2 (14.15 – 15.30 uur)

Vier jaar Trump: hoe de VS ervoor staat
Victor Vlam

In het jaar van de Amerikaanse presidentsverkiezingen is er natuurlijk veel aandacht voor wat er in de VS gebeurt. Tijdens deze lezing kijkt Amerikakenner Victor Vlam terug, blikt hij vooruit en analyseert hij de rol die media en geld spelen in deze verkiezingen. Ook beschrijft hij het veranderende kiezersgedrag van Amerikanen. Hoe is het mogelijk dat Donald Trump wegkomt met (bijna) alles? Hoe wordt er campagne gevoerd in de VS? Wat doen de kandidaten met de meer dan een miljard dollar die zij uitgeven aan hun campagne? En niet onbelangrijk: waarom is degene met de meeste stemmen niet per se de nieuwe president?

Het verhaal van de grondwet
Prof. dr. Wim Voermans

We leven in de eeuw van de grondwet. Bijna alle landen in de wereld – 189 van de 193 – hebben er tegenwoordig wel een. Een betrekkelijk recent fenomeen want driekwart van al die grondwetten is van na 1975. Waarom is zo’n oeroud verschijnsel ineens zo populair geworden ook nog eens in een tijd waarin we juist een democratische terugval meemaken?

In zijn boek Het verhaal van de grondwet (Prometheus 2019) gaat Wim Voermans op zoek naar de oorzaken. De wortels voor het verschijnsel liggen net na de landbouwrevolutie, meer dan tienduizend jaar geleden, toen nieuwe sociale organisatie- en leiderschapsvormen opkwamen en het recht ontstond.

Constituties toen en nu bespelen ons voorstellingsvermogen. Ze vertellen een meeslepend verhaal dat ons probeert binnen te zingen in de constitutionele ordening die het uitroept. Constituties proberen ons te doen geloven in het ‘wij’ van een groep en in het leiderschap ervan, in de verbeelde wereld van recht en abstracties als vrijheid, soevereiniteit, staat, individualiteit, democratie, etc. Een geloof dat ons toestaat grootschalig samen te werken op een manier die onze biologische grenzen overstijgt. Maar zelfs met die wetenschap is het moeilijk te begrijpen waarom grondwetten in zo korte tijd en haast op kousenvoeten ‘viral’ zijn gegaan. Hoe kan het dat wereldwijd meer mensen een grondwet hebben dan een smartphone, een dagelijkse warme maaltijd of een dak boven hun hoofd? Vanwaar die rage en is het een blijvertje? En waarom is onze 200 jaar oude Grondwet in Nederland juist geeuwnieuws? Is dat trouwens erg? Niet volgens Voermans.

De ‘publiekisering’ van de lobby
Prof. dr. Arco Timmermans

Het vakgebied van public affairs, ook wel bekend als ‘lobbyen’, groeit in omvang. De publieke aandacht neemt ook toe doordat lobbyen steeds meer in de publieke sfeer wordt getrokken. Dit kan onvrijwillig, door journalistieke of andere ‘ontdekking’ van stille lobbyroutes, maar ook vrijwillig, door de publieke arena te betreden. Naast ngo’s en burgergroepen zoeken ook bedrijven steeds meer de publieke sfeer op. Ze staan op het Malieveld en zijn niet bang voor de spotlights. Tijdens deze lezing zal prof. dr. Arco Timmermans bespreken wat deze trend betekent en hoe dit in verhouding staat tot onze democratie.

Workshops

Ronde 1 (11.45 – 13.00 uur)

Werkvormen voor het concreet en persoonlijk maken van de examenonderwerpen ‘beeldvorming en stereotypering’ en ‘sociale verschillen’ 
F.C. de Krachtpatsers – Josephine Meijer

‘De maatschappij dat ben jij:’ daarom maken we het in deze workshop persoonlijk. De trainers van FC de Krachtpatsers delen werkvormen en spellen die inzichtelijk maken dat de examenonderwerpen ‘beeldvorming en stereotypering’ en ‘sociale verschillen’ op het vmbo over de leerlingen zelf gaat. Met de werkvormen kan de docent grote thema’s op speelse en diepgaande wijze tastbaar maken voor de leerling. Daarnaast helpen de werkvormen bij het creëren van  verbinding en begrip in de klas. Kenmerkend voor de workshop is het ervarend leren: de docenten doen de spellen en werkvormen zelf en bespreken hoe zij deze kunnen inzetten in de les.

NB: deze workshop is ook geschikt voor docenten van andere niveaus in het VO. 

Ingrijpen: ja of nee?
Stichting Critical Mass / Verhaal van een vluchteling

Wat is jouw verantwoordelijkheid als iemand in de klas een heftige uitspraak doet over moslims, homoseksuelen, vluchtelingen of andere gevoelige maatschappelijke onderwerpen? Hoe blijf je weg bij wij-zij-gesprekken? We onderzoeken manieren waarop je kunt ingrijpen en tegelijkertijd in verbinding blijft, ook in moeilijke situaties.

We doen dit door het spelen van een interactieve online dilemmagame. In dit spel ervaar je hoe snel een simpele discussie door stereotyperende en racistische opmerkingen uit de hand kan lopen en hoe snel een polariserend gesprek kan ontstaan. Je reflecteert in deze workshop op je eigen handelen en op wat nodig is om in te grijpen. Bovendien vergroot je je repertoire aan handelingsopties zodat je ook in lastige situaties de aansluiting kunt houden met je leerlingen.

VOL – Spelvormen voor het verwerken van de lesstof maatschappijwetenschappen / MAW
Marco Veldman

Als onderdeel van een LOF-subsidie heeft Marco Veldman zich tussen 2015 en 2017 verdiept in de do’s and don’ts van spelvormen voor MAW. Hoofddoel was het leveren van een stappenplan en kaders voor het maken van spelvormen om daarmee de soms abstracte lesstof te verlevendigen voor leerlingen. Dit heeft o.a. geresulteerd in drie spelvormen die geschikt zijn voor het vak MAW (en deels ook voor maatschappijleer). In de workshop deelt Veldman zijn ervaringen en conclusies en is er gelegenheid om minimaal één van de spelvormen zelf te ervaren. Je wordt daarom gevraagd om actief mee te doen en snel te kunnen schakelen tussen de rol van leerling en leraar.

Disclaimer: Tijdens de workshop gaat het niet om de ervaringen met de subsidieaanvraag. Daarvoor kun je terecht bij www.lerarenontwikkelfonds.nl

Differentiatie in de lespraktijk
Janneke Nieuwsteeg & Lieke Meijs

’Aan leerlingen onderwijs geven op maat kan hun motivatie verhogen en de effectiviteit van het onderwijs verbeteren’. Lieke Meijs en Janneke Nieuwesteeg schreven een hoofdstuk over differentiatie in het nieuwe handboek vakdidactiek maatschappijleer. In deze workshop verkennen zij wat de mogelijkheden zijn om in lessen maatschappijleer in te spelen op verschillen tussen leerlingen.

De deelnemers aan deze workshop verschillen ook in hun kennis en ervaring met dit onderwerp en in de voorkeur voor de werkwijze tijdens de workshop, daarom wordt er in de opzet van de workshop ook gedifferentieerd. Dat kan een voorkeur zijn voor een theoretische start en een kortere verwerkingsopdracht of een voorkeur voor een praktische aanpak, waarbij de lesopzet aangepast wordt op basis van criteria waarop differentiatie wenselijk wordt geacht.

Didactische modellen
Danny Dingemans

Het werk van de docent is een ambacht. Ambachtelijk lesgeven doe je met je eigen kennis en ervaring maar óók met het juist hanteren van je gereedschap. Vakdidactiek biedt het gereedschap om lessen te maken die goed in elkaar zitten. Didactische modellen geven antwoord op de vraag ‘HOE help ik leerlingen om kennis en vaardigheden te ontwikkelen?’ Dat is geen invuloefening: je wringt lessen niet in een bepaalde mal, maar didactische modellen leiden wel tot ontwerpregels voor goede lessen maatschappijleer. Wanneer docenten de ontwerpregels hanteren kunnen ze lessen ontwerpen die leerlingen helpen bij het ontwikkelen van hun kennis en vaardigheden. In deze workshop gaat Danny Dingemans met je aan de slag om een les modelmatig te ontwerpen en ga je naar huis met een ambachtelijke les.

Meer weten? In het nieuwe Handboek vakdidactiek maatschappijleer is hoofdstuk 4 gewijd aan didactische modellen en ontwerpregels.

VOL – Het nieuwe examen maatschappijwetenschappen vwo
College voor Toetsen en Examens

Op donderdag 14 mei 2020 wordt het nieuwe programma Maatschappijwetenschappen voor het eerst geëxamineerd bij álle vwo-leerlingen die dit vak kozen. In deze workshop staan we kort stil bij de aard van het nieuwe examen en oefenen we met corrigeren aan de hand van antwoorden van leerlingen op enkele examenvragen uit het pilotexamen van 2019.

Eerder hielden we een studiemiddag met docenten havo over de veranderingen in het examineren van het nieuwe programma. Twee reacties die we daarna terugkregen waren: ‘Door te sparren heb ik meer zekerheid over het al dan niet toekennen van punten bij het examen’ en ‘Het wordt spannend. Dat merk je aan alle docenten, maar het is nu duidelijker wat we kunnen verwachten.’

Hoe scholen burgerschapsonderwijs kunnen vormgeven
Hanneke Tuithof & Ruben van Riel

In deze workshop staat de vormgeving van burgerschapsonderwijs op jouw school centraal! Aan de hand van onderzoek dat wij hebben gedaan naar vormgeving van burgerschapsonderwijs, worden de deelnemers uitgedaagd om zowel de concrete lespraktijk als de definitie van burgerschap op hun school nader onder de loep te nemen. Ook zullen we brainstormen over mogelijkheden en belemmeringen.

Ronde 2 (14.15 – 15.30 uur)

Debat op het vmbo: kritisch nadenken en met zelfvertrouwen spreken
Stichting Nederlands Debat Instituut – Walter Freeman & Severin Heuvelman

Leerlingen kritischer laten nadenken, meer zelfvertrouwen geven om hun mening te geven en deze goed te onderbouwen: in deze workshop leer je hoe je dat doet. Je gaat ook ervaren hoe het werkt door de oefeningen zelf te doen.

Debatteren met je leerlingen brengt heel veel: ze leren kritisch na te denken, argumenten te geven, met meer zelfvertrouwen te spreken, beter te luisteren naar de ander en ze leren samenwerken. Het debatteren is dus juist iets voor vmbo’ers! We geven al meer dan tien jaar trainingen op het vmbo en weten goed hoe je met debatteren begint en hoe je je leerlingen meekrijgt. We zullen een paar oefeningen uitvoeren die we ook met de leerlingen doen (zelf ervaren werkt natuurlijk het beste) én we geven informatie hoe debatteren perfect past in je lessen.

Stories that Move – toolbox tegen discriminatie
Anne Frank Stichting

Tijdens deze interactieve workshop maak je kennis met Stories that Move. Deze online tool helpt je een veilige leeromgeving te creëren waarin je gevoelige onderwerpen op een respectvolle manier met elkaar kunt bespreken. Jongeren leren op deze manier hun eigen standpunten en keuzes beter te doorgronden.

De persoonlijke verhalen van jongeren staan centraal in Stories that Move. Op een openhartige manier vertellen zij over gelijke behandeling en hun ervaring met uitsluiting of discriminatie. Waar lopen zij in het dagelijks leven tegenaan, bijvoorbeeld bij het vinden van een stage of bijbaan en hoe gaan ze daarmee om?

De toolbox richt zich op diverse vormen van uitsluiting en discriminatie. Deze inclusieve aanpak geeft ruimte aan de stemmen van alle jongeren, waardoor alle leerlingen zich betrokken voelen.

Regels en Rechten
ProDemos: David Muntslag

Regels en Rechten is een werkvorm én gastles speciaal voor studenten op het mbo. Met deze werkvorm kun je thema’s van de rechtsstaat behandelen aan de hand van praktische situaties die op de opleiding kunnen voorkomen. Zo worden studenten uitgedaagd om rechtsstatelijke dilemma’s te bespreken binnen hun eigen belevingswereld.  Vervolgens kan vanuit de casus gemakkelijk de stap worden gemaakt naar vergelijkbare landelijke rechtsstatelijke dilemma’s. Tijdens deze workshop kruipen docenten burgerschap in de huid van studenten en doen we de werkvorm.

Curriculum.nu: een vernieuwingsimpuls voor maatschappijleer en democratische vorming
Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO): Han Noordink & Jeroen Bron

Met de presentatie van de voorstellen van Curriculum.nu afgelopen oktober, is een eerste fase afgesloten van een traject dat moet leiden tot een herziening van het curriculum voor het primair en voortgezet onderwijs. In deze fase hebben ontwikkelteams, voornamelijk bestaande uit leraren, 20 maanden aan de voorstellen gewerkt. De inhoudelijk begeleiders van de ontwikkelteams Mens & Maatschappij en Burgerschap lichten in deze workshop de voorstellen toe en schetsen de vervolgstappen.

Welke implicaties hebben de voorstellen voor de inhoud van maatschappijleer en democratische vorming? Deelnemers krijgen de gelegenheid de begeleiders te bevragen op de gemaakte inhoudelijke keuzes en kunnen hun visie op het vervolg bespreken.

Begrijpend kijken
De Frisse Blik en Bromet Filmschool: Lucas Westerbeek

Lucas Westerbeek constateert in zijn dagelijkse werkpraktijk dat er behoefte is aan nieuwe vaardigheden. Jongeren van nu groeien op in een beeldcultuur en niemand leert ze kritisch naar die beelden te kijken. Hij pleit voor een andere onderwijskundige aanpak, waarin ‘begrijpend kijken’ centraal staat. De Frisse Blik heeft een methode ontwikkeld waarin leerlingen kritisch en begrijpend leren kijken naar media en zelf op onderzoek uit gaan door films te maken. Films over zichzelf, over talent op school, over de wijk, hun familie en hun offline en online wereld. Daarbij doen ze belangrijke vakoverstijgende vaardigheden op voor de toekomst, zoals samenwerken, sociale en probleemoplossende vaardigheden en mediawijsheid. Tijdens de workshop vertelt Lucas Westerbeek over deze methode en laat hij aan de hand van diverse fragmenten zien hoe hij te werk gaat en wat de resultaten zijn.

Leren redeneren over maatschappelijke vraagstukken bij MAW
Gerard Ruijs, Thomas Klijnstra en Chiel Huijskes

Bij maatschappijwetenschappen moeten leerlingen maatschappelijke vraagstukken leren analyseren. In deze workshop laten we een aantal redeneerfouten van leerlingen zien (zogeheten ‘naïeve redeneerwijzen’).  We bespreken aan de hand van een ontwikkelde rubric hoe leerlingen op een meer sociaal-wetenschappelijke wijze kunnen redeneren over maatschappelijke vraagstukken. In deze workshop gaan we daarnaast aan de slag met opdrachten en werkvormen die het redeneren van leerlingen (met behulp van de hoofd- en kernconcepten) op een hoger cognitief niveau brengen. Daarbij maken we ook gebruik van inzichten over taalgericht vakonderwijs (TVO) en het leren van concepten. We laten zien hoe je leerlingen vanuit hun alledaags taalgebruik (en de naïeve redeneerwijzen) kunt leren redeneren met en over vakconcepten. Juist taalzwakkere leerlingen hebben hier baat bij: het leren wordt betekenisvoller.

Zeg het maar!
Lucelle Deneer & Stefan Stoeken

‘Zeg het maar, wat gaan we doen vandaag?’ Oprecht verwachtingsvol keek de leerling uit mijn vmbo-groenklas mij aan. Hij was er helemaal klaar voor! En ik? Ik hoopte dat ik ook nu weer de verwachting van hem en de rest van de klas kon overtreffen.

Al tijdens haar lerarenopleiding schonk Lucelle Deneer, Leraar van het Jaar 2018-2019, veel aandacht aan de vorm waarin zij kennis overdroeg en de manier waarop zij leerlingen verschillende vaardigheden aanleerde. Deneer is ervan overtuigd dat leren een beetje moet schuren; dat het net ietsjes moeilijker moet zijn om zo leerlingen uit te dagen. Máár ze vindt het net zo belangrijk dat leren ook leuk is. Als leerlingen enthousiast zijn over de manier waarop zij in jouw klas mogen en kunnen leren, neemt de motivatie en daarmee vaak ook het leerrendement toe.

In deze learnshop deelt Deneer haar know how, in de vorm van opdrachten en werkvormen waarmee zij haar examenkandidaten letterlijk en figuurlijk in beweging heeft gebracht en succesvol naar hun examen heeft begeleid.  Dit doet ze samen met Stefan Stoeken, trainer bij 2KNOWHOW.

Welke opdrachten en werkvormen worden uitgediept is aan jullie, dus zeg het maar!

Lesgeven over terrorisme
Nikki Sterkenburg

Nikki Sterkenburg studeerde Nederlands, Islam in de Moderne Wereld en Journalistiek. Op dit moment promoveert ze aan de Universiteit Leiden op radicaal- en extreemrechts in Nederland. Daarnaast werkt ze samen met o.a. Beatrice de Graaf aan de ontwikkeling van het lesprogramma ‘Ter Info’ over terrorisme, radicalisering en polarisatie.

Stel, er vindt een terroristische aanslag plaats, hoe bespreek je dit als docent dan zo verantwoord mogelijk in de klas? Om docenten hierbij te helpen is het lesprogramma ‘Ter Infoontwikkeld. ‘Ter Info’ is een web-app die docenten helpt om terrorisme op een duidelijke, feitelijke en verbindende manier met leerlingen te bespreken.

Excursies

Ronde 1 (11.45 – 13.00 uur)

Kabinet van de Koning
Drs. F.J.J. Princen, plaatsvervangend directeur

Het Kabinet van de Koning is onderdeel van de Rijksoverheid en heeft ongeveer dertig medewerkers. Zij ondersteunen de Koning in zijn optreden als staatshoofd. Het Kabinet van de Koning fungeert als schakel tussen Koning en ministers. Aan welke taken moet je dan denken? Hoe verloopt de ondertekening van wetten en Koninklijke Besluiten? Welke rol speelt het Kabinet van de Koning bij de voorbereiding van staats- en werkbezoeken? Deze en vele andere vragen komen aan bod in een boeiende lezing van de heer drs. F.J.J. Princen.

Belangrijk: Neem je identiteitsbewijs mee tijdens deze excursie!

Let op! Het Kabinet van de Koning is helaas niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers of mensen die zeer slecht ter been zijn.

Themarondleiding “Het Binnenhof in de Tweede Wereldoorlog”
ProDemos

We herdenken in 2019 en 2020 het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. De Duitse bezetting van Nederland had gevolgen voor de hele samenleving, zo ook voor het leven op en rond het Binnenhof. Wat gebeurde hier in de jaren tussen 1940 en 1945? Waarom vluchtte Koningin Wilhelmina naar Londen? Vergaderden Tweede en Eerste Kamer tijdens deze jaren? En wat was bruine Prinsjesdag? Kortom: hoe was het bestuur tijdens de oorlogsjaren geregeld? Op deze en meer vragen krijg je antwoord.

De rondleiding, onder leiding van een gids, brengt je langs tal van bekende en belangrijke plekken, waaronder Paleis Noordeinde, het Kabinet van de Koning en het Plein. Inclusief bezoek aan de tribune van de Ridderzaal.

Excursie Eerste Kamer der Staten-Generaal
Over de wijze van kiezen van de Eerste Kamer

Op 27 mei 2019 zijn de leden van de Eerste Kamer weer voor vier jaar gekozen. Het kabinet heeft nu echter een voorstel gedaan om de wijze van kiezen van de Eerste Kamer te veranderen. In plaats van alle Kamerleden eens in de vier jaar te kiezen stelt het kabinet voor de helft van de Kamerleden elke drie jaar te kiezen. Kamerleden blijven dan dus in plaats van vier jaar, zes jaar zitten. Hoe is dit uitvoerbaar en wat zouden de consequenties kunnen zijn voor de verhouding tussen burgers, de Eerste Kamer en de provincies? Voor welk probleem is dit een oplossing? En wat betekent dit voor de rol van de Eerste Kamer? Ga hierover, in de bekende bankjes van de plenaire zaal, in discussie met de Griffier van de Eerste Kamer prof. mr. dr. Remco Nehmelman (tevens hoogleraar staatsrecht in Utrecht) en persvoorlichter Gert Riphagen.

Ronde 2 (14.15 – 15.30 uur)

De Grafelijke Zalen
Rijksvastgoedbedrijf

De tribune van de Ridderzaal is voor veel docenten maatschappijleer bekend terrein. De Ridderzaal is echter maar één van de Grafelijke Zalen op het Binnenhof. Tijdens deze excursie word je meegenomen naar enkele van de andere zalen, waaronder de Rolzaal en de De Lairessezaal. Ook de begane grond van de Ridderzaal wordt bezocht. De Grafelijke Zalen samen zijn het officiële ontvangstcentrum van de regering en de Hoge Colleges van Staat.

Let op! De Grafelijke Zalen zijn niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers of mensen die zeer slecht ter been zijn, omdat deze alleen per trap te bereiken zijn.

Hoge Raad
Mr. J. Storm, griffier/kabinetschef

Veel van hoe we in dit land willen samenleven, hebben we vastgelegd in het recht, in de vorm van wetten en regels. Maar het  recht is niet statisch, het beweegt mee met de samenleving waarin steeds weer nieuwe ontwikkelingen zijn. Dat gaat niet vanzelf. Waar de wet geen uitsluitsel geeft, beslissen rechters welke kant het recht opgaat. Heeft de Hoge Raad gesproken, dan is dat het definitieve oordeel. Niet alleen in die ene zaak waarin de Hoge Raad heeft beslist, maar in alle toekomstige, soortgelijke zaken. Kom binnen bij de Hoge Raad en krijg inzicht in de manier waarop raadsheren deze belangrijke taak vervullen.

Belangrijk: Neem je identiteitsbewijs mee tijdens deze excursie!

VOL – VIP-excursie Tweede Kamer
SGP-Tweede Kamerlid Roelof Bisschop

Het beeld van de Tweede Kamer is voor docenten maatschappijleer bekend: de plenaire zaal met blauwe zetels, Kamerleden, de voorzitter met griffiers en Vak K met ministers en staatssecretarissen. Het Kamergebouw herbergt echter nog veel meer bijzondere ruimtes.

Tijdens deze excursie bezoek je delen van het complex die normaal voor het grote publiek gesloten blijven. Dit doe je onder begeleiding van SGP-Tweede Kamerlid Roelof Bisschop, die je verscheidene historische vertrekken van het Tweede Kamergebouw zal laten zien en je bijzondere verhalen kan vertellen bij deze plekken.

VOL – Ministerie van Defensie
Diverse militairen en burgermedewerkers

Defensie beschermt wat ons dierbaar is: dat we al 75 jaar veilig en vrij zijn. Dat doen we in een veranderende wereld vol technologische en politieke ontwikkelingen. Zo kan nieuwe technologie de wereld welvarender en veiliger helpen maken – maar ook onveiliger: steeds meer landen en groeperingen krijgen toegang tot geavanceerde wapens. Bestaande dreigingen blijven voortduren en de geopolitieke spanningen nemen toe. Hoe gaan we in die context op een gebalanceerde manier om met de positieve en negatieve kanten van technologie? Hoe maken we de maatschappij weerbaar tegen oude en nieuwe dreigingen? Wie kunnen Defensie helpen bij dat werk? Vragen voor Defensie én voor de hele samenleving. De mensen van Defensie zijn benieuwd naar jouw perspectief op de wereld van morgen.

Belangrijk: Neem je identiteitsbewijs mee tijdens deze excursie!