Huis voor democratie en rechtsstaat

Lezingen, workshops en excursies

Hieronder vind je het overzicht van lezingen, workshops en excursies tijdens de Docentendag 2022. Het openingspanel was een plenair onderdeel, in de twee rondes hierna kon je zelf kiezen welke lezing, workshop of excursie je volgde. We sloten de dag af met een comedy-set van Teun van den Elzen.

Opening: Panelgesprek ‘Ongelijkheid in de klas? Geen stress, we gaan het maken.’

We zien het allemaal gebeuren; voor niet al onze leerlingen is een gedroomde toekomst vanzelfsprekend. Wat is er nodig om hen de grootst mogelijke kansen te bieden? En hen te helpen met zelfvertrouwen te ontdekken wie ze zijn, wat hun talenten zijn en in welke wereld ze willen leven? Maxe de Rijk, vmbo-docent en schrijver van het boek ‘Geen stress, we gaan het maken’ geeft met een uitgesproken column de aanzet voor een panelgesprek. Tijdens dit gesprek staan we stil bij hoe we, vanuit de verschillende leefwerelden van jongeren, samen het verschil kunnen maken.  

Met: 

  • Yassine Abarkane, jongerenwerker bij het Stagehuis Schilderswijk.
  • Mariam Badou. MSc en onderzoeker bij Verwey-Jonker. Werkte onder andere aan het verkennende onderzoek ‘Kansenongelijkheid in het onderwijs’.
  • Marcelle Hendrickx, wethouder Gezondheid, Zorg en Cultuur in Tilburg.
  • Maxe de Rijk, vmbo-docent en schrijver van ‘Geen stress, we gaan het maken’. 

Afsluiting: Teun van den Elzen

Teun van den Elzen

We sluiten de Docentendag af met Teun van den Elzen. Van den Elzen werd opgeleid als politicoloog, maar verwacht geen politieke correctheid bij deze vlijmscherpe Brabander. Hij spaart niets of niemand – en allerminst zichzelf – wanneer hij zijn blik op de wereld deelt.

Zijn comedy skills en opleiding als politicoloog komen perfect samen in de filmpjes ‘Saaie Kutpolitiek’ die hier te zien zijn. Ook kun je hem natuurlijk volgen op Instagram.

Lezingen

Keuzeronde 1

Reptilians en flat earthers: Hoe om te gaan met complotdenken in de klas 

Dr. Jelle van Buuren 

Wat in de samenleving speelt, komt onvermijdelijk ook terecht in het klaslokaal. Dit geldt ook voor complotdenken en complottheorieën. Deze zijn van alle tijden, maar in coronatijd krijgen ze vleugels. Hierbij spelen sociale media en (des)informatie een grote rol. Alhoewel weinig leerlingen serieus zullen geloven in theorieën over een platte aarde of over reptielachtigen die de aarde willen overheersen, ken je vast leerlingen die geloven in aannemelijkere complottheorieën. Tijdens deze lezing gaat dr. Jelle van Buuren daarom in op wat complotdenken is, wat de aantrekkingskracht (en functie) van complotdenken is én hoe je hierover in gesprek gaat met leerlingen. Achter de complotdenkende leerling kan ook een kritische en betrokken burger zitten die zich zorgen maakt over de maatschappij. De boodschap van Jelle van Buuren is dan ook: lees tussen de regels door; wat zit er onder het complotdenken? 

Doelgroep: alle niveaus

Vaccinaties: individualisme vs. volksgezondheid

Josje ten Kate 

Sinds de uitbraak van het coronavirus is de discussie over vaccinaties weer toegenomen. Na het vraagstuk over verplichte vaccinaties in de kinderopvang is de discussie over het coronavaccin de boventoon gaan voeren. Nu de scholen weer open zijn en we teruggaan naar een situatie pre-corona, wordt de vraag groter wat belangrijker is; individualisme of volksgezondheid. En wat kan een sociale wetenschap als sociologie bijdragen aan deze discussie? 

Doelgroep: alle niveaus

Van onderbuik naar verstand: leerlingen MAW leren redeneren over maatschappelijke vraagstukken 

Gerard Ruijs 

Redeneren is een complexe en uitdagende vaardigheid. Zelfs volwassenen kunnen dit vaak niet adequaat, blijkt uit meerdere onderzoeken. Toch verwachten we van leerlingen bij maatschappijwetenschappen dat zij kunnen redeneren over actuele maatschappelijke vraagstukken. De beoordelingscriteria van docenten MAW (praktische opdrachten van leerlingen) lopen hierbij echter uiteen. In het NRO-onderzoek van Ruijs en Klijnstra hebben zij geoperationaliseerd wat een beginnend, gemiddeld en excellent redeneerniveau van leerlingen is. Voor docenten zou dit in de toekomst een instrument kunnen zijn voor het verbeteren van de instructie, begeleiding en beoordeling van praktische opdrachten van leerlingen. Uiteindelijk zou het redeneren van leerlingen kunnen verbeteren en de beoordelaarsvariëteit van docenten MAW kunnen verminderen. In deze bijeenkomst geven we een theoretische verdieping van het maatschappijwetenschappelijk redeneren. Ruijs illustreert de drie redeneerniveaus aan de hand van voorbeelden uit leerlingenmateriaal en laat zien welke ontwerpprincipes voor het ontwikkelen van lesmateriaal kunnen bijdragen aan een hoger niveau van redeneren van leerlingen MAW. 

Doelgroep: havo en vwo maatschappijwetenschappen

Keuzeronde 2

Vooroordelen en etnisch profileren bij de overheid

Dr. Sinan Çankaya

Door onder andere de toeslagenaffaire staat het gebrek aan vertrouwen van burgers in de overheid in de schijnwerpers. Bij deze affaire werden Nederlandse burgers met een tweede nationaliteit strenger gecontroleerd dan andere Nederlanders. Ook op andere terreinen spelen etnisch profileren en persoonlijke vooroordelen een rol in de mate waarin burgers vertrouwen hebben in de overheid, denk bijvoorbeeld aan discussies over het optreden van de politie. Wat zijn de oorzaken en de gevolgen van dit etnisch profileren? Wat is er aan te doen? En wat is een goede manier om hier aandacht aan te besteden in de les? Sinan Çankaya, schrijver van ‘Mijn ontelbare identiteiten’, gaat hierover met ons in gesprek. 

Doelgroep: alle niveaus

Toetsing aan de grondwet: Rechters of Tweede Kamer? 

Mr. dr. Bart Wernaart 

Het afgelopen jaar leidden onder meer de toeslagenaffaire en diverse wetten rondom coronamaatregelen tot een scherp debat over het gebrekkige dualisme in ons politieke bestel. Met name de Tweede Kamer zou zich weinig kritisch opstellen ten opzichte van het kabinet bij het maken van wetgeving. Hierdoor is ook het debat over de wenselijkheid van een toetsingsverbod weer aangewakkerd. Wie moet er gaan over onze grondrechten? In wie hebben we meer vertrouwen? Is dat de democratisch gekozen medewetgever, of de onafhankelijke rechter?  

Doelgroep: alle niveaus

Is handelingsonbekwaamheid echt verleden tijd?  

Madeleijn van den Nieuwenhuizen 

Tot 1956 bepaalde het burgerlijk wetboek dat getrouwde vrouwen ‘handelingsonbekwaam’ waren – een juridische categorie die ook gold voor kinderen en wat ze noemden ‘zwakzinnigen’. Politica Corry Tendeloo lobbyde als een leeuwin voor de afschaffing van deze handelingsonbekwaamheid. Het lukte haar in 1956, toen de wet officieel werd afgeschaft. In de praktijk kwamen uitwassen ervan ook daarna nog wel voor; het ‘eervol ontslag’ van vrouwen na hun trouwdag bijvoorbeeld. De geschiedenis van deze handelingsonbekwaamheid is volledig afwezig in ons collectieve geheugen, met name bij jongere generaties. Tendeloo en haar strijd staan niet in geschiedenisboeken voor het onderwijs en ontbreken in contemporaine discussies over emancipatie. Madeleijn van den Nieuwenhuizen is een oral history project gestart over de impact van deze wet en hoe deze doorwerkt in de huidige maatschappij.

Doelgroep: alle niveaus

Workshops

Keuzeronde 1

Nieuwswijsheid & Medialogica: inspiratie en handvatten voor in de les 

Beeld & Geluid en HUMAN
Patricia van Rijswijk (Beeld & Geluid) en Sjoerd Alders (HUMAN)

In deze masterclass nemen Beeld & Geluid en HUMAN je mee in de wereld van mediawijsheid, nieuwswijsheid en medialogica. We trappen af met een introductie van de begrippen media- en nieuwswijsheid: wat is het en wanneer ben je het? Vervolgens gaan we tijdens een masterclass Medialogica in op de wisselwerking van publieke opinie, politiek en media. Samen ontrafelen we de mechanismen die schuilgaan achter grote mediahypes en zo de publieke opinie beïnvloeden.

Doelgroep: alle niveaus

Formatief handelen in je les 

Hofstad Lyceum & Toetsrevolutie 
Flemming van de Graaf 

Deze workshop geeft concrete handvatten waarmee je in de les aan de slag kunt met formatief handelen. Formatief handelen gaat over de impact van onderwijs op het leerproces van de leerling, in plaats van de vraag of de docent alle leerstof heeft onderwezen.  

Je leert: 

  • Hoe formatief handelen in de les werkt 
  • Wat formatief handelen jou en je leerlingen oplevert 
  • Hoe je formatief handelen kunt toepassen in je les 
  • Hoe formatief handelen je minder administratie en nakijkwerk op kan leveren 

Doelgroep: alle niveaus

Screen je toetsen met het Screeningsinstrument Maatschappijleer/Maatschappijkunde 

Hogeschool Rotterdam
Anne-Marit Dannijs 

Lerarenopleider Maatschappijleer Anne-Marit Dannijs ontwierp op basis van onderzoek bij het College voor Toetsen en Examens en Cito een screeningsinstrument voor toetsen en toetsvragen Maatschappijleer en Maatschappijkunde. Met dit praktische screeningsinstrument kun je analyseren of toetsen valide zijn en hoe je ze eventueel kunt verbeteren. 

Doelgroep: primair vmbo maatschappijleer en maatschappijkunde, maar ook relevant voor andere niveaus

Inspiratiesessie: spelvormen bij de vier thema’s van maatschappijleer

Gatse Hylkema en Marco Veldman

In deze inspiratiesessie gaan Gatse Hylkema en Marco Veldman graag met jou en andere collega’s in gesprek over het toepassen van spelvormen in het onderwijs. Ze zijn daarbij pragmatisch en concreet. Je krijgt een overzicht mee van links naar kant-en-klaar te downloaden spelvormen van o.a. ProDemos die passen bij de verschillende onderwerpen en examenonderdelen (thema’s) bij maatschappijleer. Ook nuttig voor andere vakken zoals mbo Burgerschap, MASK en M&M. Minder geschikt voor MAW behalve uiteraard de inspiratie om zelf spelvormen te ontwikkelen. 

Doelgroep: vo maatschappijleer, vo maatschappijkunde, mbo

Debat op het vmbo en mbo: kritisch nadenken en met zelfvertrouwen spreken 

Stichting Nederlands Debat Instituut 
Nadine Hoen

Jongeren kritischer laten nadenken, meer zelfvertrouwen geven om hun mening te geven en deze goed te onderbouwen: in deze workshop leer je hoe je dat doet. Je ervaart ook hoe het werkt door de oefeningen zelf te doen. 

Debatteren met je klas brengt heel veel: jongeren leren kritisch na te denken, argumenten te geven, met meer zelfvertrouwen te spreken, beter te luisteren naar de ander en ze leren samenwerken. Het debatteren is dus juist iets voor (v)mbo’ers! De Stichting Nederlands Debat Instituut geeft al meer dan 20 jaar trainingen en weet goed hoe je met debatteren begint en hoe je je klas meekrijgt. Tijdens de workshop gaan we aan de slag met een aantal oefeningen (zelf ervaren werkt natuurlijk het beste) én je krijgt informatie hoe je debatteren perfect inpast in je lessen. 

Doelgroep: vmbo en mbo

Open deur?! Scenario-Based game speciaal ontwikkeld voor (en door) mbo-studenten 

Anne Frank Stichting
Jurmet Huitema-De Waal 

Omgaan met diversiteit, hoe doe je dat? Tijdens de workshop Open deur?! kruip je in de huid van Stephen, een student van 19 jaar die voor zijn deur een pakketje vindt. Hij heeft 24 uur de tijd om het pakketje bij de juiste bewoner te bezorgen. Tijdens zijn zoektocht maakt hij kennis met zeven zeer diverse bewoners van een flat. Hoe deze kennismaking verloopt en de keuzes die hij maakt in het gesprek bepaal jij als speler.  

Gedurende de game kom je erachter dat je met een open houding en oprechte interesse écht in verbinding kunt komen met een ander. Belangrijke vaardigheden die ook in het dagelijkse leven en tijdens stage goed van pas komen. Naast het spelen van de game krijg je uiteraard concrete handvatten om Open deur?! direct in jouw lessen burgerschap te gebruiken.   

Let op: voor deze workshop heb je een laptop/tablet + oortjes nodig. Neem deze dus mee!

Doelgroep: mbo

Democratisering van kritisch denken

Onderzoekswerkplaats burgerschap 
Daan van Riet en dr. Laurence Guérin 

In deze workshop gaan Guérin en Van Riet in op het burgerschapsonderwijs in het mbo en de visie van de werkplaats burgerschap daarop. De werkplaats biedt het hoofd aan een aantal problemen in het huidige landelijke beleidskader, zoals het moraliserende karakter van het beleidskader en het onderscheid in vier dimensies. Daarnaast gaan Guérin en Van Riet in op de onderwijsontwikkeling en professionalisering van docenten. In deze werkwijze overstijgen ze bijvoorbeeld de huidige positionering van kritische denkvaardigheden in het opleiden van mbo-studenten. Daarnaast gaan ze in op didactische principes. Op basis hiervan is in de workshop ruimte voor dialoog en discussie. 

Doelgroep: mbo

Kan Socrates mbo-studenten kritisch leren denken? 

Hogeschool van Amsterdam
Barry Mahoney 

Kritisch denken, oftewel kunnen redeneren door middel van logische argumentatie, is belangrijk voor mbo-studenten. Zowel voor hen persoonlijk als voor hun kansen op de arbeidsmarkt. 

Er is nog weinig onderzoek gedaan naar effectieve werkvormen om mbo-studenten kritisch te leren denken. Barry Mahoney deed onderzoek naar de effecten op het kritisch leren denken door mbo-studenten, nadat deze een lessenserie gebaseerd op de Socratische dialoog hebben gevolgd. In het verlengde van dit onderzoek geeft Mahoney een workshop over deze uitgangspunten. 

Doelgroep: mbo

Keuzeronde 2

Lesgeven over de EU: Waarom, waarover en hoe?  

Niels Dekker

De Europese Unie (EU) is een onderwerp waar niet alle leerlingen en studenten gelijk warm voor lopen, en wellicht jijzelf ook niet. Tegelijkertijd is de invloed van de EU tegenwoordig overal zichtbaar. Veel van de Nederlandse wetgeving is ingegeven door Europese besluitvorming. Maar betekent dat dan meteen dat leerlingen en studenten moeten weten hoeveel Nederlandse Europarlementariërs er zijn of welke taken de Europese Commissie heeft? Of gaat het meer over waarden, voordelen van de EU of het belang van internationale samenwerking? Hoe pak je het concreet in de les aan?  

In deze workshop leggen we de basis voor jouw lessen over de EU. We gaan kijken naar wat past bij jouw stijl van lesgeven, de doelgroep en welke leerdoelen je wilt bereiken. Na afloop vertrek je met een aantal concrete ideeën en werkvormen zodat je aan de slag kunt in de klas. 

Doelgroep: alle niveaus

Masterclass Motiveren & Talentonwikkeling 

Young Impact
Hannah de Blaeij

Tijdens deze workshop word je ondergedompeld in de wondere wereld van de talentonwikkeling en het motiveren van je leerlingen/studenten. Young Impact heeft vijf jaar ervaring met het bereiken van jongeren, het ontdekken waar hun talenten liggen en hoe zij deze kunnen inzetten voor wat zij zelf belangrijk vinden. Young Impact gelooft in samen doen en wil daarom zoveel mogelijk docenten inspireren met deze workshop.

Tijdens deze workshop wordt ingegaan op motivatie. Want wat is motivatie?! Je wordt uitgedaagd om aan de slag te gaan met je eigen waarden en motivatie en leert hoe je dit aan kunt spreken/hoog kunt houden bij je klas. Daarnaast vertelt de workshopgever hoe je jongeren motiveert om hun talenten te (her)ontdekken en verder te ontwikkelen. Het leuke is: deze workshop werkt niet alleen voor je eigen motivatie en die van de klas, maar ook voor die van je collega’s!  

Doelgroep: alle niveaus

Democratisch discussiëren met leerlingen: het spel Demos 

Democratisch Laboratorium Radboud Universiteit 
Dr. Wim de Jong en Anita van Rootselaar 

Deze workshop van de Radboud Universiteit gaat over democratische empathie en deliberatie, en de manier waarop je leerlingen daarover na kunt laten denken. Dit sluit aan bij de eindtermen maatschappijleer, met name in het domein Pluriforme samenleving en parlementaire democratie. Hiervoor wordt het spel Demos gebruikt, dat het Democratisch Laboratorium ontwikkelde voor het voortgezet onderwijs. 

Doelgroep: vo

Werken met concepten en contexten

Koen Hoondert

“Mevrouw, heeft u het ook gehoord over …?” Leerlingen brengen vaak aansprekende contexten het klaslokaal binnen. Vaak zijn het ook complexe contexten die vragen om een gedegen analyse: de toeslagenaffaire, klimaatmarsen, nieuwe coronamaatregelen. Bij zowel maatschappijleer als maatschappijwetenschappen bieden we concepten aan om leerlingen meer inzicht te geven in deze contexten. Het is echter weinig motiverend om ‘gewoon’ een les theorie over representatie of trias politica aan te bieden op het moment dat leerlingen met bovenstaande vraag binnenkomen. Hoe kan je contexten én concepten een waardevolle plaats geven in jouw curriculum? En welke werkvormen verbinden concept en context? In deze workshop worden enkele werkvormen geïntroduceerd die leerlingen stimuleren om actief aan de slag te gaan met concepten, zodat zij een analyse kunnen maken van hun aansprekende context. “Ja, ik heb het zeker gehoord, we gaan er meteen mee aan de slag!”

Doelgroep: vo

Laat leerlingen vragen stellen in plaats van antwoord geven 

Anne van Veen en Sam de Vlieger 

Leerlingen stellen gemiddeld één vraag per week terwijl docenten er een paar honderd per dag stellen. Deze rolverdeling zorgt ervoor dat in de klas het perspectief van de docent overheerst en leerlingen afhankelijk blijven van hun docent om hun denken verder te helpen.  

Het doel van de workshopgevers is om leerlingen meer vragen te laten stellen. Dan bedoelen we geen vragen aan de docent zoals “Wanneer was ook al weer het vrouwenkiesrecht ingevoerd?”, maar vragen om hun klasgenoten op de proef te stellen. In de workshop gebruiken we de website peertest.nl waarop leerlingen elkaar anoniem bevragen en op een veilige manier kunnen leren van elkaars vragen en antwoorden.  

In de workshop passen we werkvormen toe waarbij de deelnemers elkaar bevragen. De deelnemers leren verschillende werkvormen die ze in in hun onderwijs kunnen toepassen. Door middel van het stellen van vragen verkennen we verder welke rol deze manier van werken kan hebben in het maatschappijleeronderwijs. 

Doelgroep: vo, maar ook interessant voor het mbo

De verzorgingsstaat als oefening in rechtvaardigheid 

Sander Lochtenberg

Verzorgingsstaat, een saai onderwerp? Welnee. De verzorgingsstaat is maatschappijleer op het scherpst van de snede! Tijdens de workshop ‘De verzorgingsstaat als oefening in rechtvaardigheid’ leer je hoe je leerlingen kunt onderdompelen in de wereld van het welvaartsvraagstuk. Op een laagdrempelige, speelse manier leren ze over de veelzijdige relatie tussen politiek en samenleving. Laat ze in de huid van de beleidsmakers kruipen, en nadenken over hoe een rechtvaardige samenleving eruit moet komen te zien. 

Maak zelf mee hoe interessant de verzorgingsstaat als leercontext kan zijn, en laat je inspireren om je eigen lessen een creatieve impuls te geven. 

Doelgroep: vo, met nadruk op havo en vwo

Excursies

Keuzeronde 1

Stagehuis Schilderswijk

Stagiairs Stagehuis

Burgerschapsvorming gebeurt niet alleen op school. Ook buiten de schooldeuren zijn leerlingen en studenten bezig met het ontwikkelen van vaardigheden en houdingen ten aanzien van sociale en maatschappelijke vraagstukken. Ben je benieuwd hoe hier handen en voeten aan wordt gegeven door het Stagehuis Schilderswijk? Laat je rondleiden door Abdel, Ghizlane, Omar, Wassim en Yasmin in de Schilderswijk. Deze studenten Sociaal Werk vertellen over de activiteiten die zij organiseren voor jongeren en andere bewoners in deze Haagse wijk. Zij weten als lokale experts het beste waar jongeren in de Schilderswijk behoefte aan hebben, wat de rol van het Stagehuis hierbij is en hoe er samengewerkt wordt met scholen.  

Let op: We gaan op de fiets van de Grote Kerk naar het Stagehuis. Dit is ongeveer 5-10 minuten fietsen. ProDemos zorgt voor fietsen. 

Doelgroep: alle niveaus

Raad van State

Mr. Pieter-Bas Beekman

De Raad van State adviseert regering en parlement over alle wetsvoorstellen. Alles wat ooit wet wordt, moet eerst voor advies op het bordje van de Raad van State worden gelegd. Wat houdt dat in de praktijk in? Waar let de Raad van State op? In een interactieve bijeenkomst besteden we aandacht aan de manier waarop de Raad van State wetsvoorstellen beoordeelt. Het toetsingskader wordt geïllustreerd aan de hand van aansprekende voorbeelden uit de praktijk. Natuurlijk mag tot slot een rondleiding door het gebouw, het voormalige paleis van Koning Willem II en Anna Paulowna, niet ontbreken.

Kabinet van de Koning

Drs. F.J.J. Princen, plaatsvervangend directeur 

Het Kabinet van de Koning is onderdeel van de Rijksoverheid en heeft ongeveer dertig medewerkers. Zij ondersteunen de Koning in zijn optreden als staatshoofd. Het Kabinet van de Koning fungeert als schakel tussen Koning en ministers. Aan welke taken moet je dan denken? Hoe verloopt de ondertekening van wetten en Koninklijke Besluiten? Welke rol speelt het Kabinet van de Koning bij de voorbereiding van staats- en werkbezoeken? Deze en vele andere vragen komen aan bod in een boeiende lezing van de heer drs. F.J.J. Princen. 

Let op: Neem je identiteitsbewijs mee tijdens deze excursie!
Helaas is deze excursie niet geschikt voor mensen die slecht ter been zijn of in een rolstoel zitten.

Doelgroep: alle niveaus

Themawandeling Politieke moorden

Inge Mensing, rondleider ProDemos

Debatterende Kamerleden, ministers met dikke dossiers onder de arm en de premier in het Torentje: zo ken je het politieke centrum van Den Haag waarschijnlijk vooral. Maar wist je dat zich op en rond het Binnenhof ook minder fraaie momenten in de geschiedenis hebben afgespeeld? Ontdek onverwachte verhalen over deze historische plek tijdens deze excursie over politieke moord en doodslag uit het verre en meer recente verleden. 

Wie was Johan van Oldenbarnevelt eigenlijk en waarom werd hij onthoofd op het Binnenhof? Hoe zat het ook weer met de gebroeders De Witt? En wat gebeurde er in Den Haag na de moord op LPF-leider Pim Fortuyn in 2002? Je hoort het tijdens deze wandeling

Doelgroep: alle niveaus

Keuzeronde 2

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Pieter Jeroense, plaatsvervangend algemeen directeur

De afgelopen jaren zijn de Nederlandse gemeenten steeds belangrijker geworden. Met de decentralisatie van verscheidene taken op het gebied van zorg, jeugd en werk is de invloed van de gemeente ook op het leven van jongeren toegenomen. En alhoewel leerlingen en studenten wellicht niet altijd enorm enthousiast worden van het behandelen van de gemeente in de les, krijgen ze wel te maken met de gemeente als het bijvoorbeeld gaat om veiligheid op straat, kansen op de woningmarkt en voorzieningen voor jongeren. Bij deze excursie verwelkomt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) je op de Willemshof om hierover in gesprek te gaan.

Let op: We gaan op de fiets van de Grote Kerk naar het gebouw van VNG. Dit is ongeveer 5-10 minuten fietsen. ProDemos zorgt voor fietsen. 
Dit programmaonderdeel staat onder ‘excursies’ omdat we op bezoek gaan bij een externe organisatie. Echter bestaat dit programmaonderdeel vooral uit een lezing over de VNG.

Doelgroep: alle niveaus

Eerste Kamer der Staten-Generaal

In verband met de renovatie van het Binnenhof heeft de Eerste Kamer haar intrek genomen in de tijdelijke huisvesting aan het Lange Voorhout. Je kent waarschijnlijk wel de plenaire zaal uit de Gouden Eeuw, maar hoe ziet deze tijdelijke huisvesting eruit en hoe gaat het Kamerwerk hier in zijn werk? Welke geschiedenis kleeft er aan deze zaal die tot voor kort domein was van de Hoge Raad? Tijdens deze excursie breng je een bezoek aan de plenaire zaal van de Eerste Kamer, waar je in gesprek gaat met medewerkers van de Eerste Kamer. 

Let op: Neem je identiteitsbewijs mee tijdens deze excursie!
Dit programmaonderdeel staat onder ‘excursies’ omdat we op bezoek gaan bij een externe organisatie. Echter bestaat dit programmaonderdeel vooral uit een lezing over de Eerste Kamer.

Doelgroep: alle niveaus

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Farid Azarkan

In verband met de renovatie van het Binnenhof heeft de Tweede Kamer haar intrek genomen in de tijdelijke huisvesting aan de Bezuidenhoutseweg 67. Een aantal zaken is hetzelfde gebleven – de blauwe zetels, Vak K met ministers en staatssecretarissen, de lange roltrappen in de centrale hal – maar er ik ook veel veranderd.  

Tijdens deze excursie bezoek je de tijdelijke huisvesting en word je hierbij rondgeleid door DENK-fractievoorzitter Farid Azarkan. Als ervaren Kamerlid kan hij de verschillen duiden tussen de werkplek op het Binnenhof en die in de tijdelijke huisvesting. Hoe zit het hier bijvoorbeeld met de welbekende wandelgangen? Heeft het nieuwe gebouw gevolgen voor het politieke handwerk? En wat vindt hij van de kunst in het gebouw? 

Let op: Neem je identiteitsbewijs mee tijdens deze excursie!
We gaan met de tram van de Grote Kerk naar de Tweede Kamer. ProDemos zorgt voor tramkaartjes. 

Doelgroep: alle niveaus

Rijksmuseum de Gevangenpoort

Een museumdocent neemt je mee voor een intrigerende rondleiding door het cellencomplex van de Gevangenpoort en vertelt over de humanisering van het strafrecht. In 1280 was de Gevangenpoort een van de poorten die toegang bood tot het Binnenhof. In de vijftiende eeuw werd de poort een gevangenis. Verdachten werden in de donkere en koude cellen opgesloten in afwachting van hun ondervraging en berechting. Dat kon soms maanden duren, maar gevangenhouding was tot de 17e eeuw geen strafmaat op zich. Het ging om geldboetes, verbanning, schand-, lijf- of doodstraffen. Bekende vaderlanders als Cornelis de Witt en Dirk Volckertszoon Coornhert hebben in de Gevangenpoort vastgezeten. Sinds 1882 is de Gevangenpoort een museum; Rijksmuseum De Gevangenpoort beheert de nationale collectie strafwerktuigen, daterend van de 16e tot en met de 19e eeuw. De museumdocent laat je ook zien wat er aan de klas verteld wordt bij een bezoek aan Rijksmuseum de Gevangenpoort. 

Helaas is deze excursie niet geschikt voor mensen die slecht ter been zijn of in een rolstoel zitten.

Doelgroep: alle niveaus