Huis voor democratie en rechtsstaat

Met de klas naar Fort De Bilt – educatief uitje voor groep 7 en 8 in Utrecht

Utrecht, 20170410, Fort de Bilt

ProDemos maakt op Fort De Bilt educatieve programma’s die kinderen uit het basisonderwijs laten kennismaken met en laten nadenken over onze democratische rechtsstaat. Hoe gaan we met elkaar om en welke regels zijn er nodig? Wat is ‘eerlijk’ en hoe bepaal je dat?

ProDemos biedt op Fort De Bilt een laagdrempelig en aansprekend programma voor de hoogste groepen van het basisonderwijs waarin beleving centraal staat. Zo is er de interactieve tentoonstelling, ontwikkeld door Stichting Vredeseducatie, en Ontdek het Fort!, een speurtocht met een tablet. Vanaf schooljaar 2018-2019 maakt ook burgerschapsspel Terra Nova deel uit van het programma.

 

Utrecht, 20170410, Fort de Bilt, foto Bart van Vliet

Fort De Bilt: een bijzondere en beladen plek

Sinds 2017 is ProDemos beheerder van Fort De Bilt, een bijzondere plek in Utrecht met een beladen geschiedenis. Ooit maakte het Fort onderdeel uit van de Hollandse Waterlinie en in de Tweede Wereldoorlog werd het gebruikt als fusilladeplaats, waar 140 verzetsstrijders werden vermoord.

Met ons educatieve programma op Fort De Bilt richten we ons nadrukkelijk op leerlingen uit de regio Utrecht. Fort De Bilt maakt deel uit van hun leefwereld, hun lokale geschiedenis en is een herinnering aan een periode waarin de democratische rechtsstaat aan de kant werd gezet.

Onze democratische rechtsstaat is zeer waardevol, maar ook kwetsbaar. In Fort De Bilt leren kinderen daarom over het verleden, kijken ze naar zichzelf in het heden en gaan ze op ontdekkingsreis in de toekomst met Terra Nova.

Programma Fort De Bilt in het kort

Het programma bestaat uit drie onderdelen: verleden, heden en toekomst. Het verleden bestaat uit Ontdek het Fort!, een GPS-speurtocht met tablet, die de geschiedenis van Fort De Bilt behandelt. In duo’s of trio’s ontdekken de leerlingen het hele fort, waaronder het monument, de naamstenen en de kazemat. Het heden richt zich op de mening van de leerlingen zelf door het doorlopen van de interactieve tentoonstelling in de Ken Jezelf Kazerne. De leerlingen gaan in tweetallen aan het werk, in hun eigen tempo, waarbij ze langs allerlei verrassende opdrachten komen. Hierdoor worden ze uitgedaagd om informatie op te zoeken en oplossingen te vinden. Naar de toekomst kijken we in het onderdeel Terra Nova, waarin de leerlingen de baas zijn op hun eigen eiland.

U kunt het programma met twee klassen tegelijk boeken. De klassen doorlopen alle onderdelen, maar in een andere volgorde.

Utrecht, 20170410, Fort de Bilt, foto Bart van Vliet

Interactieve tentoonstelling in de Ken Jezelf Kazerne

Leerlingen gaan in tweetallen zelf aan de slag op hun eigen tempo en niveau. Ze mogen overal aankomen: ze moeten knoppen indrukken, kleppen optillen, zakjes op een weegschaal leggen, bordjes verhangen. Hierbij gaan ze op zoek naar informatie, lossen ze puzzels op en leggen ze verbanden. Ze worden uitgedaagd om hun eigen mening te vormen en om stil te staan bij hun eigen gedrag en gewoonten.

De leerlingen krijgen elk een routekaart waarop ze hun antwoorden invullen. Thuis of op school kunnen ze via internet een persoonlijk certificaat printen, waarop een terugblik staat op het bezoek. Ook geeft het certificaat positieve feedback op de keuzes die ze in de tentoonstelling hebben gemaakt.

 

Terra Nova Minimaatschappij

Hoe zou de wereld eruitzien als je haar zelf mocht inrichten? Met het burgerschapsspel Terra Nova Minimaatschappij maken spelers samen de wereld waarin ze zelf zouden willen wonen. De grote uitdagingen van de samenleving komen tot leven en stellen je moreel kompas op de proef. Kinderen verkennen hun eigen mening en die van de ander. Want met wie deel je je gevangen vis? En hoe lang zorg je voor een zieke kampgenoot? Dit spel is volgens De Correspondent dé manier om kinderen op te leiden tot kritische burgers.

Hoe werkt Terra Nova?

In groepjes van vijf volgen leerlingen in Terra Nova een verhaallijn op een onbewoond eiland. Elk team verkent wat er nodig is voor hun eigen ideale samenleving.

In plaats van abstracte begrippen gebruikt Terra Nova concrete gebeurtenissen rondom het leven op het eiland. Want van wie zijn de kokosnoten aan de boom? En hebben net aangespoelde schipbreukelingen dezelfde rechten als jij?

De begeleider van ProDemos verdeelt de leerlingen over de eilanden en bespreekt het vraagstuk.

Er zijn Discussiekaarten om elkaar kritische vragen te stellen en Meningmunten, die zorgen voor een gelijk aantal spreekmomenten tussen spelers. Tot slot zijn er de Rollenkaarten, die leerlingen helpen om hun eigen taak binnen het proces van discussiëren en het bedenken van oplossingen goed uit te voeren. Door het plaatsen van de houten speelstukken (vissen, hutten, nieuwelingen) laten de leerlingen zien hoe hun minimaatschappij eruit moet zien.

De teams bespreken elk vraagstuk eerst onderling, daarna wisselen de teams hun ideeën uit met de rest van de groep. De begeleider ondersteunt kritische reflectie over deze uitkomsten en koppelt de vraagstukken aan de realiteit (zowel historisch als actueel). Hoe werkt dit in Nederland en in de rest van de wereld? Welke gevolgen hebben verschillende samenlevingsvormen? Welke waarden zien we terug in onze ideeën en wat kunnen we daarmee in ons dagelijks leven?

Op deze manier werken leerlingen onder andere aan burgerschapshoudingen, -vaardigheden en -kennis (domeinen Democratie, Participatie en Identiteit). Ook raken ze betrokken bij maatschappelijke uitdagingen. Daarnaast ontwikkelen ze hun communicatievaardigheden en probleemoplossend vermogen. Ze stimuleren hun creatief denken, samenwerkingsvaardigheden en oefenen hun kritische meningsvorming door zaken van een andere kant te bekijken. Omdat ze om moeten gaan met andere meningen dan die van henzelf, leren ze ook van elkaar.

Een voorproefje van Terra Nova zien? Brandpunt speelde het spel met politici.

Ontdek het Fort! Speurtocht met app

In duo’s of trio’s ontdekken de leerlingen het hele fort, waaronder het monument en de kazemat. Zo komen ze in aanraking met de geschiedenis van de Hollandse Waterlinie, de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en de nasleep ervan. De leerlingen volgen de app op een tablet, waarop de GPS-speurtocht zich ontvouwt.

Praktische informatie

  • De tentoonstelling is gericht op kinderen van 10-14 jaar
  • De groepen kunnen maximaal 35 leerlingen groot zijn.
  • Het scholierenprogramma op Fort De Bilt kan geboekt worden op maandag, dinsdag en donderdag.
  • De tijdslots zijn 9:30-11:30 uur, 11:00-13:00 uur en 12:30-14:30 uur
  • De tentoonstelling kost 4 euro per leerling (werkelijke aantal)
  • Maak per klas één boeking.

NB: Voor scholen in De Bilt en in Utrecht staat in het boekingsformulier een optie voor gesubsidieerd busvervoer.

Adres:
Fort De Bilt
Biltsestraatweg 160
3573 PS Utrecht

Heeft u nog vragen? Stuur dan een e-mail naar Jelmer van der Zee: j.vanderzee@prodemos.nl.

Bekijk ook de folder.

Spelregels

  • Wij verwachten van u dat u zorgt voor voldoende begeleiders voor de groep.
  • Het programma is geschikt voor minimaal 12 en maximaal 35 scholieren. Als een groep door tegenvallende interesse minder dan 12 deelnemers telt, kan ProDemos u annuleringskosten van 250 euro in rekening brengen.
  • Wilt u uw bezoek zelf annuleren, geef dit dan minstens 21 dagen (3 weken) vóór de datum van de bijeenkomst  door aan ProDemos. Gebeurt dit later, dan brengt ProDemos ter compensatie van de gemaakte kosten een bedrag van 250 euro per bijeenkomst in rekening.
  • Ook wanneer een bezoek niet kan plaatsvinden vanwege onvolledige of incorrecte informatie in de aanvraag, of door andere omstandigheden verwijtbaar aan de aanvrager, brengt ProDemos annuleringskosten van 250 euro in rekening.

Zie verder de Algemene voorwaarden van ProDemos.

Inschrijven

Schrijf uw klas in via ons reserveringssysteem.

Let op: Uw boeking is pas volledig wanneer u een bevestigingsmail heeft gekregen. Als u geen bevestigingsmail heeft ontvangen, is de boeking nog niet bij ons binnengekomen.

Educatief programma

Het Herinneringscentrum Fort De Bilt biedt een interactieve tentoonstelling over vooroordelen, diversiteit, pesten en het zondebokverschijnsel. De geschiedenis van het verzet in de Tweede Wereldoorlog wordt aan de leefwereld van kinderen gekoppeld. Deze tentoonstelling is speciaal ontworpen voor leerlingen van 10-14 jaar en is ingericht in een voormalige kazerne en...

Lees meer »

Voorbereiden en nabespreken

Voorbereiden Het is niet nodig om uw leerlingen voor te bereiden op hun bezoek aan Fort De Bilt. Maar het mág natuurlijk wel! Hieronder vindt u twee activiteiten die u ter voorbereiding op uw bezoek met de kinderen kunt doen. De activiteiten zijn vooral bedoeld om leerlingen te prikkelen en...

Lees meer »

Rondleidingen

Het terrein van Fort De Bilt is semi-openbaar en zeer geschikt om een wandeling te maken langs het monument, de informatiepanelen en presentaties over de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Vrede van Utrecht 1713-2013. Het terrein is in de regel toegankelijk op maandag, dinsdag en donderdag tijdens kantooruren. Honden zijn niet toegestaan....

Lees meer »

Geschiedenis

Geschiedenis Fort De Bilt en de Nieuwe Hollandse Waterlinie Het Fort op de Biltstraat, tegenwoordig meestal Fort De Bilt genoemd, maakte deel uit van de circa 85 km lange Nieuwe Hollandse Waterlinie. Deze linie was van 1815 tot 1940 de hoofdverdedigingslinie in het Nederlandse defensiestelsel. Wat voor een soort linie...

Lees meer »

Sponsors en partners

Sponsors Het educatieve programma en de groepsontvangsten van Fort De Bilt worden financieel mogelijk gemaakt door de gemeente Utrecht afdeling Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling, en gemeente De Bilt. Partners Stichting Herdenkingsmonument Fort De Bilt Om de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog blijvend in gedachten te houden is de Stichting Herdenkingsmonument Fort...

Lees meer »

Contact en Route

Bekijk hier de contactinformatie voor boekingen, vragen over planning en algemene vragen. Ook vindt u hier route-informatie voor fiets, bus en auto, en tot slot een overzicht van onze sponsors en partners.

Lees meer »