Huis voor democratie en rechtsstaat

Winnend plan Grondwetdag Scholieren Challenge 2017 over decentralisatie jeugdzorg

donderdag 30 maart 2017

Den Haag, 20170325, Grondwetdag met o.a. rondwandelingen rond het binnenhof met Maarten Feteris en Ronald Plasterk

De scholieren van het Reggesteyn in Nijverdal wonnen op zaterdag 25 maart zowel de publieksprijs als de juryprijs bij de Grondwetdag Scholieren Challenge. Dat deden ze door hun onderzoek naar de decentralisatie van de jeugdzorg te verdedigen tegen de kritische vragen van zeven andere scholierenteams. De school won deze prijs ook vorig jaar al.

 

De Grondwetdag Scholieren Challenge

Den Haag, 20170325, Grondwetdag met o.a. rondwandelingen rond het binnenhof met Maarten Feteris en Ronald Plasterk
Foto: Bart van Vliet

‘In goud omgerekend kunnen we meer dan 3000 klaslokalen vullen met wat de Nederlandse overheid elk jaar uitgeeft’, stelt president van de Algemene Rekenkamer Arno Visser in zijn oproep aan scholieren. Gelukkig controleert de Algemene Rekenkamer of we dat wel goed uitgeven en wat er met het geld gebeurt.

Op de Grondwetdag mochten ook scholieren hierover meedenken. Arno Visser daagde hen uit om een voorstel te doen voor een onderzoek voor de Algemene Rekenkamer. De beste inzendingen mochten op de Grondwetdag hun idee presenteren in de Hoge Raad in Den Haag. Centraal stond deze middag: ‘Krijgt de burger ook waar voor zijn geld?’

De voorstellen die gepitcht werden gingen over een efficiëntere onderwijsinspectie, de leeftijdsgrens voor alcoholgebruik, de inkomsten van het Koninklijk Huis, en over de stiptheid van treinen en bussen.

 

Retorisch vuurwerk

Den Haag, 20170325, Grondwetdag met o.a. rondwandelingen rond het binnenhof met Maarten Feteris en Ronald Plasterk
Foto: Bart van Vliet

Het is 25 maart 2017, om 11 uur in de ochtend. Leerlingen van geselecteerde scholen uit het hele land zitten klaar in de statige zaal van de Hoge Raad. Ze hebben hun voorstellen goed voorbereid: niet alleen de argumenten hebben ze zorgvuldig uitgekozen, maar ze hebben ook getraind op een hele serie retorische trucs om in de strijd gooien. Het Sophianum uit Gulpen pleit voor beter openbaar vervoer, want ze zijn ‘het spoor bijster geraakt’. ‘Het geld is spoorloos verdwenen’ en nu is het nodig ‘het geld op te sporen’, stellen ze vast.

Ook komt er toneelspel kijken bij de voorstellen. Bij het Emmauscollege in Rotterdam stellen de scholieren elkaar voor. ‘Dit is Carla. Ze is 50 jaar’, beginnen ze. Een lachsalvo schiet door de zaal, en het publiek heeft meteen alle aandacht voor hun betoog over een onderzoek naar de overheidsuitgaven voor de sollicitatieplicht.

Den Haag, 20170325, Grondwetdag met o.a. rondwandelingen rond het binnenhof met Maarten Feteris en Ronald Plasterk
Foto: Bart van Vliet

Volgens een andere groep scholieren van de Emmausschool uit Rotterdam is overmatig alcoholgebruik onder jongeren een groot probleem. Daar moet onderzoek naar komen. ‘En dan kunnen we dat over anderhalf jaar, als dit rapport uitkomt, vieren met een lekker borreltje’. Humor is een sterk overtuigingsmiddel, reageert Arno Visser hier achteraf op, maar er ligt een risico op de loer. De grap moet wel in het verlengde van je betoog liggen, anders doet het af aan je standpunt.

 

Het winnende voorstel

Den Haag, 20170325, Grondwetdag met o.a. rondwandelingen rond het binnenhof met Maarten Feteris en Ronald Plasterk
Foto: Bart van Vliet

Het Reggesteyn uit Nijverdal kwam met een voorstel voor een onderzoek naar de decentralisatie van de jeugdzorg. Daarmee wonnen ze zowel de publieksprijs als de juryprijs.

Voor het voortel verdeelden ze zich in twee groepen: het Ministerie van Volksgezondheid versus de jongeren. ‘Eén gezin, één plan, één regisseur’, geeft het Ministerie als toelichting op het plan voor decentralisatie. Dat klinkt mooi, maar volgens de jongeren is er dan ‘dus maar één persoon om je verhaal tegen te vertellen’. Maar zo is er wel ‘meer aandacht voor efficiëntie’ brengt het ministerie er weer tegenin. ‘Jaja, dat betekent gewoon minder geld uitgeven dus’. Al met al een ‘mooi verpakte bezuiniging’ volgens de jongeren. En daarom moeten gemeentes onderzoeken waar geld blijft liggen en waar een tekort is, zodat dit beter verdeeld kan worden.

 

Het oordeel van de jury

De jury was enthousiast over de kwaliteit van de voorstellen. Juryvoorzitter Arno Visser geeft de teams ‘tips en tops’, waarmee ze zelf weer aan de slag kunnen. Voor iedereen geldt dat het beter is niet meteen te ‘jij-bakken’ en niet te veel te ‘framen’.  En ‘Het volume van de discussie is geen versterking van het argument’, benadrukt Visser.

Samen met de andere juryleden: Barbara Baarsma (hoogleraar economie aan de UvA), Eva Wiessing (verslaggever economie bij de NOS) en Pieter Duisenberg (Tweede Kamerlid voor de VVD), hebben ze een winnaar gekozen waarvan ze stellen dat het echt een ‘teamprestatie’ was. De doorslag gaf dat het een maatschappelijk relevant thema was.

 

Advies van (demissionair) minister Ronald Plasterk

Den Haag, 20170325, Grondwetdag met o.a. rondwandelingen rond het binnenhof met Maarten Feteris en Ronald Plasterk
Foto: Bart van Vliet

De prijs werd overhandigd door (demissionair) minister Ronald Plasterk. Hij benadrukte het belang van de Algemene Rekenkamer. Twee dingen zijn even belangrijk, legt hij uit: waar geef je je geld aan uit, en wat is de rekening? Van tevoren wordt een plan gemaakt waar het geld aan uitgegeven wordt, maar het bonnetje van de daadwerkelijk uitgaven moet ook gecontroleerd worden. Voor het laatste zorgt de Algemene Rekenkamer dat dit rechtmatig en doelmatig gebeurt. Het is eigenlijk gek dat er meer aandacht lijkt te gaan naar het eerste, volgens Plasterk, want het controleren van de rekening is net zo belangrijk. Op basis daarvan kunnen nieuwe plannen namelijk verbeterd worden.

Het winnende team is uitgenodigd voor een bezoek aan de Algemene Rekenkamer op Verantwoordingsdag, de derde woensdag van mei. Ook krijgen zij een rondleiding achter de schermen van de Tweede Kamer.