Huis voor democratie en rechtsstaat

Politiek Café – Bier, frikandellen en sigaretten. De macht en onmacht van de overheid

Dinsdag 22 januari 2019, 20:00 uur - 21:30 uur

Foto Lex Van Lieshout/HH

Staatssecretaris Paul Blokhuis presenteerde afgelopen week zijn Nationaal Preventieplan om ongezond eten en drinken drastisch te verminderen. Maar hoe realistisch is dit  beleid eigenlijk en mag de overheid zich wel bemoeien met wat jij als Nederlander eet en drinkt?

Het Nationaal Preventieplan

De feestdagen komen er weer aan en dat betekent voor velen tafels vol heerlijke gerechten, lekkernijen en alcoholische dranken.  Maar vaak betekent dit te veel zout, suiker en vetten. Het eten van Nederlanders kan dus een stuk gezonder, ook buiten de feestdagen om.

Daarom presenteerde staatssecretaris Blokhuis op vrijdag 23 november zijn Nationaal Preventieplan om het gebruik van tabak, alcohol, vetten en zoete voeding drastisch te verminderen.

Om Nederland gezonder te maken heeft hij het afgelopen jaar met heel veel partijen aan tafels gezeten en afspraken gemaakt om roken en alcoholgebruik terug te dringen en overgewicht aan te pakken. De minister wil hiermee onder meer bereiken dat het jaarlijkse aantal doden van 35.000 en 9 miljard euro aan zorgkosten als gevolg van roken, drinken en overgewicht naar beneden gaat.

Wat staat er in het plan?

Echter, in het plan zijn alleen op het gebied van roken concrete en hardere maatregelen gekomen om het doel, een rookloze generatie in 2040, te verwezenlijken. Maar een suikertaks op frisdranken, zoals in Engeland met succes is ingevoerd, staat niet in het nieuwe plan. Ook een lagere btw op groente en fruit om zo gezondere voeding te stimuleren en een verhoging van alcoholaccijnzen staan er niet in.

Het plan bevat daarom veel ‘soft-acties’ waarbij het gaat om bewustwording te creëren bij mensen over hun gezondheid. Ook wordt ingezet op een ‘integrale aanpak’ en een ‘ketensamenwerking’ te creëren  zodat mensen bij gezondheidsproblemen betere hulp krijgen.

Kritiek op het plan

Maar er is veel kritiek op het plan. Critici van het Preventieplan zijn grofweg in twee groepen in te delen. Aan de ene kant heb je de groep die vindt dat het bedrijfsleven te veel inbreng heeft gehad aan de tafels. Die zullen zichzelf niet in de eigen vingers snijden en daardoor zijn de nu voorgestelde maatregelen in het plan veel te slap. En aan de andere kant heb je de groep van de vrijdenkers. Zij vinden “Waar bemoeien ze zich mee? Ik kan toch zeker zelf wel bepalen wat ik rook, drink of eet!”

De rol van de overheid

De vraag is dus, hoe  uitvoerbaar is dit plan? Mag de overheid haar burgers dingen verbieden in het belang van hun eigen gezondheid? Of moeten burgers zelf mogen bepalen wat ze wel of niet eten en drinken?

Spreker

Hayke Veldman is woordvoerder van de VVD in de Tweede Kamer. Hiervoor was hij voor meerdere jaren beleidsmedewerker bij verschillende gemeenten in Nederland. Ook was hij eigenaar van zijn adviesbureau Veldman management en advies van 2010-2014.

 

 

Praktische informatie

  • Wanneer: dinsdag 22 januari, 20.00 – 21.30 uur
  • Waar: ProDemos, Studio, Hofweg 1, Den Haag
  • Toegang: gratis, maar meldt u aan via ons online reserveringssysteem

 

Democratie in Debat

Het Politiek Café is onderdeel van Democratie in Debat, een debatreeks over de politieke actualiteit. Democratie in Debat is een samenwerkingsverband van ProDemos, Filmhuis Den Haag, het Montesquieu Instituut en Internationaal Perscentrum Nieuwspoort. Elke maand organiseren zij in politiek Den Haag het Actualiteitendebat, Film & Debat en het Politiek Café.