Huis voor democratie en rechtsstaat

Grondwetdag 23 maart

Tip
Vrijdag 23 maart 2018, 11:00 - 16:00 uur

Rotterdam, 31 maart 2016. Symposium Singularity in de Van Nelle Fabriek in Rotterdam georganiseerd door de Koninklijke Luchtmacht en Defensie Materieel Organisatie. Laila Pawlak

Loop op vrijdag 23 maart het Grondwetpad met Piet Hein Donner, Pauline Krikke of Ewout Irrgang, bezoek Paleis Kneuterdijk en speel het Grondrechtenspel bij de Raad van State.

Op de Grondwetdag op 23 maart 2018 bieden we gratis wandelingen aan langs het Grondwetpad, onder leiding van bijzondere gidsen. Dit jaar zijn dat op vrijdag Piet Hein Donner, Pauline Krikke en Ewout Irrgang. Op zaterdag 24 maart zijn dat Wim Deetman, Theo Groeneveld en Wim van de Camp.

Grondwetwandeling

De Grondwetwandeling staat onder leiding van een prominent en een rondleider van ProDemos. De Grondwetwandeling duurt ongeveer een uur.

Den Haag is het hart van onze democratische rechtsstaat. Minder bekend is dat de Grondwet een belangrijke rol speelt in de geschiedenis van veel plekken in Den Haag. Wat heeft bijvoorbeeld de Gevangenpoort te maken met de scheiding der machten? Wat is de achtergrond van het Binnenhof? Waar staat de Grondwetbank?

Over de rondleiders

  • Piet Hein Donner
    Prof.Mr. Donner is sinds 1 februari 2012 vicepresident van de Raad van State. Hij was van 14 oktober 2010 tot 16 december 2011 minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Daarvoor was hij minister Justitie en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Eerder was de heer Donner onder meer voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, lid van de Raad van State en Tweede Kamerlid.
  • Pauline Krikke
    Mevr. Krikke is sinds maart 2017 burgemeester van de gemeente Den Haag. Die functie bekleedde ze ook al eens zes jaar in Arnhem. Ook was mevr. Krikke in het verleden wethouder in Amsterdam, en algemeen directeur van he Scheepvaartmuseum in dezelfde stad.
  • Ewout Irrgang
    Drs. dhr. Irrgang is sinds 1 september 2017 één van de drie leden van de Algemene Rekenkamer. Daarvoor was hij onder andere zeven jaar Tweede Kamerlid voor de Socialistische Partij. Ook was hij technisch directeur bij de Nederlandse stichting PharmAccess in Dar es Salaam, Tanzania. Deze stichting zet zich in voor betaalbare gezondheidszorg in Afrika.

Rondleiding Paleis Kneuterdijk

De rondleidingen door Paleis Kneuterdijk vinden plaats op vrijdag 23 maart, direct aansluitend op de middagwandelingen met prominente rondleiders over het Grondwetpad. Deze rondleiding is niet apart te reserveren. Wel is er een extra wandeling toegevoegd met een begeleider van ProDemos, die ook naar Paleis Kneuterdijk gaat (13.30-15.00). Aanmelden daarvoor kan hier.

In 1816 kocht koning Willem I Paleis Kneuterdijk als huwelijksgeschenk voor zijn zoon, de latere Koning Willem II, en zijn Russische vrouw Anna Paulowna. Het paleis, ontworpen door de Franse architect Daniël Marot, bleef in koninklijk bezit tot Koningin Wilhelmina het paleis in 1937 verkocht. Het gebouw kreeg daarna diverse bestemmingen. Na de Tweede Wereldoorlog hield het Bijzonder Gerechtshof hier zijn rechtszittingen. In 1967 werd het paleisje een rijksmonument.

In 1982 nam de Raad van State zijn intrek in het pand. Na jaren van renovatie en nieuwbouw heeft de Raad van State het gebouwencomplex aan de Kneuterdijk in 2011 weer in gebruik genomen. Sindsdien stelt de Raad van State groepen in de gelegenheid om een deel van het paleis te bekijken. Hoogtepunten van de rondleiding zijn de voormalige Balzaal van het Koninklijk paar en de Gotische zaal waar koning Willem II zijn kunstwerken tentoonstelde.

 

Grondrechtenspel

Het Grondrechtenspel wordt aangeboden in combinatie met de Grondwetwandelingen van 11.00 en 12.15 uur. Het Grondrechtenspel vindt aansluitend aan de wandeling plaats in het gebouw van de Raad van State. Het spel duurt ongeveer 45 minuten.

In een grondwet zijn alle fundamentele regels over de inrichting van een staat en de verhouding tussen de staat en zijn burgers vastgelegd. Het zijn een soort spelregels. Bijna elk land in de wereld heeft iets wat op een grondwet lijkt, zelfs dictaturen. Grondwetten in democratische landen bevatten veel vergelijkbare artikelen, maar er zijn ook verschillen.

In het Grondrechtenspel gaan de deelnemers in groepjes een grondwet van 10 artikelen maken. Daarna onderhandelen zij met een andere groep over hun voorkeuren. Wie ontwerpt de ideale grondwet? Het grondrechtenspel vindt plaats op een unieke plek: een zittingszaal bij de Raad van State. Het spel staat onder leiding van een begeleider van ProDemos.

Over Grondwetdag

Vier de verjaardag van de Grondwet mee met de Raad van State

Op 29 maart 2014 bestond de Grondwet precies 200 jaar. Reden voor een goot feest, dat iedere vijf jaar herhaald gaat worden. In de tussenliggende jaren vieren we de verjaardag van de Grondwet natuurlijk ook, zij het minder grootschalig. We organiseren Grondwetwandelingen onder begeleiding van ‘prominenten’ en een scholierenevenement. Want de Grondwet is ondanks zijn 204 jaar nog springlevend.

Tijdens de jaarlijkse viering van de Grondwet staat steeds een instelling uit de Grondwet centraal. In eerdere jaren waren dit de Algemene Rekenkamer, de Nationale Ombudsman en de Eerste Kamer. In 2018 is dat de Raad van State.

De Raad van State

De Raad van State is de onafhankelijk adviseur van de regering over wetgeving en bestuur. Daarnaast is het de hoogste bestuursrechter van het land. Tijdens Grondwetdag 2018 staat vooral de adviserende rol van de Raad van State centraal. De Raad van State toetst alle wetsvoorstellen die bij de Tweede Kamer worden ingediend op juridische en wetstechnische kwaliteit en op kwaliteit van beleid. Na die toetsing brengt de Raad van State een advies uit. Op grond van het advies kan het wetsvoorstel nog worden aangepast, of de toelichting daarbij. Zo is het ook mogelijk dat de regering het advies van de Raad van State naast zich neerlegt.

Praktische info