Huis voor democratie en rechtsstaat

College 1: Verzet in Nederland in de 20e eeuw

Maandag 8 oktober 2018, 20:00 uur - 21:30 uur

Foto Ton Toemen/HH

Dit najaar organiseert ProDemos de nieuwe collegereeks ‘Mijn woede is wet’. Op maandag 8 oktober is de aftrap met historicus Jouke Turpijn. Tijdens deze avond kijken we terug op de geschiedenis van het verzet in Nederland tegen de politiek. Wat kunnen we leren van onze geschiedenis voor de heersende woede van vandaag?

De Nederlandse geschiedenis van woede en verzet in de 20e eeuw

Burgers in verzet tegen het openbaar bestuur is niet iets nieuws. Als we kijken naar de Nederlandse geschiedenis, zien we dat de 20e eeuw een onrustige periode van woede en verontwaardiging kende. Burgers eisten meer zeggenschap en gelijke rechten van de overheid. Dit resulteerde in verschillende georganiseerde burgerbewegingen en protesten. Denk bijvoorbeeld aan de strijd voor het algemeen kiesrecht rond 1918, protesten tegen de oorlog in Vietnam en protestbewegingen als Dolle Mina en Provo.

Leren van het verleden

De boze burger van vandaag kent dus een lange geschiedenis. Tegelijkertijd is deze woede geen vast onderdeel van het historisch geheugen. Geschiedenisboeken beschrijven Nederland dikwijls als een bedaard land met een betrekkelijk rustig verleden. Hierdoor zijn grote en kleine conflicten in de vergetelheid geraakt. Dat geldt ook voor de drie jubilerende conflictjaren – 1968, 1918 en 1868 – die in dit college centraal staan. Hoe gingen bestuurders toen met woede om? Stond de politieke elite in de jaren 1960 welwillend of juist afkeurend tegenover de jonge wereldveranderaars? Hoe weerstonden de gezaghebbers in 1918 de revolutionaire sentimenten onder de bevolking? En hoe kon het toch dat de ministers rondom 1868 bleven besturen, terwijl de volksvertegenwoordiging hen keer op keer weg probeerde te sturen? Welke verschillen en overeenkomsten vallen op in vergelijking met andere landen en andere tijden?

Jouke Turpijn

Foto Daniel Cohen

Dit eerste college wordt gegeven door historicus Jouke Turpijn. Hij is werkzaam als docent Nederlandse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en gespecialiseerd in politieke cultuur en publieksgeschiedenis van Nederland in de laatste twee eeuwen.

In 2008 promoveerde hij met zijn proefschrift Mannen van Gezag. De uitvinding van de Tweede Kamer 1848-1888. Daarnaast zit hij in de redactie van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis en is hij bestuurslid van het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap.

Praktische informatie

  • Wanneer: Maandag 8 oktober, 20.00 tot 21.30 uur (inloop vanaf 19.30 uur)
  • Waar: ProDemos, Hofweg 1, Den Haag
  • Toegang: De toegangskosten zijn € 5,- voor dit college, incl. koffie/thee. Aanmelden kan via ons online reserveringssysteem. Je kunt je aanmelden voor dit college of voor de hele reeks in een keer.

Meer weten over de reeks als geheel? Bekijk dan de overzichtspagina van de collegereeks ‘Mijn woede is wet’.