Huis voor democratie en rechtsstaat

College 3: Nel Ruigrok over de macht van media

Maandag 20 januari 2020, 20:00 uur - 21:30 uur

Op maandag 20 januari 2020 geeft docent Media en Journalistiek Nel Ruigrok het derde college van de collegereeks Media en Politiek. Deze avond bespreken we de onderlinge machtsverhouding van media en politiek.

Collegereeks Media en Politiek

ProDemos organiseert in december 2019 en januari 2020 samen met Beeld en Geluid Den Haag de collegereeks ‘Media en politiek’. In de collegereeks kijken we naar de verwevenheid van politiek en media. Want wat heeft een politicus er aan als zijn of haar opvattingen niet door de media worden verspreid? Wat zouden media zijn zonder lezers en zonder berichtgeving over politiek en maatschappelijk verzet? En wat zou een democratie zijn zonder zichtbare en transparante politiek en vrije pers? Hier lees je meer over de hele collegereeks.

College 3 – Maken en breken van de macht

Media kunnen politieke carrières maken en breken. Eén misstap of ongelukkig mediaoptreden en je ligt uit de politiek. Een voorbeeld is wanneer politici hun cijfers niet paraat hebben tijdens lijsttrekkersdebatten. Maar andersom gebruiken politici de media om zichzelf te profileren en om hun kiezers aan te spreken. Hoe werkt de onderlinge afhankelijkheid tussen media en politiek? En wat heeft de democratie daaraan?

“Het werk in de Tweede Kamer is meer op de media gericht. De waan van de dag regeert. Het lijkt meer te gaan om ‘hoe kom ik in de krant’ dan om het beter voor de mensen te doen.” Aldus Tweede Kamerlid Paul Lempens van de SP, wanneer hij in 2009 besluit zich niet beschikbaar te stellen voor een tweede termijn in de Tweede Kamer.

De discussie over de relatie tussen media en politiek is in de afgelopen tien jaar alleen maar sterker geworden. ‘Zichtbaarheid in de media’ is een steeds belangrijker criterium bij het vaststellen van de kandidatenlijsten van politieke partijen. Het inhoudelijk debat wordt vaak niet in de Kamer gevoerd, maar op de opiniepagina’s in de kranten en op televisie.

Media: hulp of hindernis?

Kortom, politici zijn bezig om veelvuldig in de media te verschijnen. Dat is echter niet zonder gevaar. Media kunnen politici maken of breken. Denk daarbij aan minister Vogelaar en Powned, of het optreden van Job Cohen bij Nieuwsuur voorafgaand aan de verkiezingen van 2010. Kortom, de relatie tussen media en politiek is complex. Het is de vraag in hoeverre de democratie daaronder lijdt.

Aan de hand van verschillende onderzoeken naar de berichtgeving rondom verkiezingen gaan we tijdens dit college in op bovenstaande vragen. Tegen de achtergrond van een veranderend medialandschap kijken we naar de rol van media, waarbij we specifiek kijken naar de inhoud van het nieuws in verschillende media. Zijn media een hulp of een hindernis in onze parlementaire democratie?

Nel Ruigrok

Nel Ruigrok is docent aan de Erasmus Universiteit Rotterdam voor de Master Media en Journalistiek. Ze promoveerde in 2005 op de berichtgeving van Nederlandse dagbladen tijdens de oorlog in Bosnië. Daarnaast is Ruigrok eigenaar van LJS Media Research, een organisatie die gericht is op wetenschappelijke media-analyses voor onder andere (overheids)organisaties.

Praktische informatie en aanmelden

Samenwerking

De collegereeks Media en Politiek is een samenwerking tussen Beeld en Geluid Den Haag en ProDemos. De vier colleges vinden verdeeld over beide locaties plaats en worden geleid door verschillende gastsprekers.